<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Partikularkirche</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Partikularkirche"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Partikularkirche rootpage-Partikularkirche skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Partikularkirche</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p>Eine <b>Partikularkirche</b> oder <b>Teilkirche</b> (<span style="font-style:normal;font-weight:normal"><a href="Latein" title="Latein">lateinisch</a></span> <span lang="la-Latn" style="font-style:italic"><i>ecclesia particularis</i></span>) im Sinne des <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.vatican.va/archive/cod-iuris-canonici/deu/documents/cic_libro2_cann368-374_ge.html">can. 368</a> <a href="Codex_Iuris_Canonici_1983" class="mw-redirect" title="Codex Iuris Canonici 1983"> CIC</a> bildet einen Bestandteil der <a href="R%C3%B6misch-katholische_Kirche" title="Römisch-katholische Kirche">römisch-katholischen Kirche</a>, aus deren Gesamtheit dieselbe besteht. Die häufigste Form der Partikularkirche ist die <a href="Di%C3%B6zese" title="Diözese">Diözese</a>; daneben zählen auch einige der Diözese gleichgestellte, zumeist <a href="Territorium" title="Territorium">territoriale</a> Einheiten zu den Teilkirchen. Jede Teilkirche wird von einem <a href="Ordinarius_(Kirche)" title="Ordinarius (Kirche)">Ordinarius</a> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.vatican.va/archive/cod-iuris-canonici/deu/documents/cic_libro1_cann129-144_ge.html">can. 134, § 1</a> <a href="Codex_Iuris_Canonici_1983" class="mw-redirect" title="Codex Iuris Canonici 1983"> CIC</a>) geleitet. In Diözesen und Eparchien ist das ein <a href="Di%C3%B6zesanbischof" title="Diözesanbischof">Diözesanbischof</a>, die Vorsteher anderer Teilkirchen sind diesen rechtlich gleichgestellt.
</p><p><a href="Ekklesiologie" title="Ekklesiologie">Ekklesiologisch</a> entscheidend ist das Verhältnis der Teilkirche zur Gesamtkirche. In <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.vatican.va/archive/cod-iuris-canonici/deu/documents/cic_libro2_cann368-374_ge.html">can. 368</a> <a href="Codex_Iuris_Canonici_1983" class="mw-redirect" title="Codex Iuris Canonici 1983"> CIC</a> wird es dahingehend umschrieben: „Teilkirchen, in denen und aus denen <i>(<span lang="la">in quibus et ex quibus</span>)</i> die eine und einzige katholische Kirche besteht, […]“. Damit wird eine Formulierung aus <a href="Lumen_gentium" title="Lumen gentium">Lumen gentium</a>, 23,1 aufgegriffen: „Die Einzelbischöfe hinwiederum sind sichtbares Prinzip und Fundament der Einheit in ihren Teilkirchen, die nach dem Bild der Gesamtkirche gestaltet sind. In ihnen und aus ihnen besteht die eine und einzige katholische Kirche.“
</p><p>Dies wird aus Ausdruck einer <a href="Kirchengemeinschaft" title="Kirchengemeinschaft">Communio</a>-Struktur der Kirche im Binnenverhältnis der Teilkirchen zur Gesamtkirche gesehen:<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<dl><dd>(1) Die Kirche sei eine „communio Ecclesiarum“.</dd>
<dd>(2) Die Kirche bestehe in den Teilkirchen.</dd>
<dd>(3) Die Kirche bestehe aus den Teilkirchen<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.</dd></dl>
<p>Der Diözese nach dem <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.vatican.va/archive/cod-iuris-canonici/deu/documents/cic_libro2_cann368-374_ge.html">can. 368</a> <a href="Codex_Iuris_Canonici_1983" class="mw-redirect" title="Codex Iuris Canonici 1983"> CIC</a> gleichgestellt und damit zu den Partikularkirchen gehörend<sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> sind:
</p>
<ul><li><a href="Di%C3%B6zese" title="Diözese">Diözese</a> (<span lang="la"><i>diocesis</i></span>) in der <a href="Lateinische_Kirche" title="Lateinische Kirche">Lateinischen Kirche</a> beziehungsweise <a href="Eparchie" title="Eparchie">Eparchie</a> in den <a href="Katholische_Ostkirchen" title="Katholische Ostkirchen">Katholischen Ostkirchen</a></li>
<li><a href="Territorialpr%C3%A4latur" title="Territorialprälatur">Gebietsprälatur</a> (<span lang="la"><i>praelatura territorialis</i></span>)</li>
<li><a href="Territorialabtei" title="Territorialabtei">Gebietsabtei</a> (<span lang="la"><i>abbatia territorialis</i></span>)</li>
<li><a href="Apostolisches_Vikariat" title="Apostolisches Vikariat">Apostolisches Vikariat</a> (<span lang="la"><i>apostolicus vicariatus</i></span>)</li>
<li><a href="Apostolische_Pr%C3%A4fektur" title="Apostolische Präfektur">Apostolische Präfektur</a> (<span lang="la"><i>apostolica praefectura</i></span>)</li>
<li>für dauernd errichtete <a href="Apostolische_Administratur" title="Apostolische Administratur">Apostolische Administratur</a> (<span lang="la"><i>apostolica administratio</i></span>)</li></ul>
<p>Die römisch-katholische Kirche bestand im Jahr 2022 aus insgesamt 3107 Partikularkirchen:
</p>
<ul><li>9 <a href="Patriarchat_(Kirche)" title="Patriarchat (Kirche)">Patriarchate</a> (3 <a href="Lateinische_Kirche" title="Lateinische Kirche">lateinische</a> und 6 <a href="Katholische_Ostkirchen" title="Katholische Ostkirchen">ostkirchliche</a>)</li>
<li>4 <a href="Titularpatriarchat" class="mw-redirect" title="Titularpatriarchat">Titularpatriarchate</a> (2 lateinische, 2 ostkirchliche)</li>
<li>4 <a href="Gro%C3%9Ferzdi%C3%B6zese" class="mw-redirect" title="Großerzdiözese">Großerzdiözesen</a></li>
<li>550 Erzdiözesen mit <a href="Metropolit" title="Metropolit">Metropolitansitz</a></li>
<li>77 <a href="Erzdi%C3%B6zese" class="mw-redirect" title="Erzdiözese">Erzdiözesen</a></li>
<li>2195 <a href="Di%C3%B6zese" title="Diözese">Diözesen</a> (<a href="Bistum" class="mw-redirect" title="Bistum">Bistümer</a> und <a href="Eparchie" title="Eparchie">Eparchien</a>)</li>
<li>46 <a href="Territorialpr%C3%A4latur" title="Territorialprälatur">Territorialprälaturen</a></li>
<li>11 <a href="Territorialabtei" title="Territorialabtei">Territorialabteien</a></li>
<li>17 <a href="Exarchat_(Kirchenwesen)" title="Exarchat (Kirchenwesen)">Exarchate</a></li>
<li>8 <a href="Ordinariat_f%C3%BCr_die_Gl%C3%A4ubigen_des_%C3%B6stlichen_Ritus" title="Ordinariat für die Gläubigen des östlichen Ritus">Ordinariate für die Gläubigen des östlichen Ritus</a></li>
<li>36 <a href="Milit%C3%A4rordinariat" title="Militärordinariat">Militärordinariate</a></li>
<li>86 <a href="Apostolisches_Vikariat" title="Apostolisches Vikariat">Apostolische Vikariate</a></li>
<li>38 <a href="Apostolische_Pr%C3%A4fektur" title="Apostolische Präfektur">Apostolische Präfekturen</a></li>
<li>3 <a href="Personalordinariat" title="Personalordinariat">Personalordinariate</a></li>
<li>1 <a href="Personalpr%C3%A4latur" title="Personalprälatur">Personalprälatur</a></li>
<li>9 <a href="Apostolische_Administratur" title="Apostolische Administratur">Apostolische Administraturen</a></li>
<li>9 <a href="Patriarchal-Exarchat" class="mw-redirect" title="Patriarchal-Exarchat">Patriarchal-Exarchate</a></li>
<li>3 <a href="Erzbisch%C3%B6fliches_Exarchat" class="mw-redirect" title="Erzbischöfliches Exarchat">Erzbischöfliche Exarchate</a></li>
<li>1 <a href="Apostolische_Personaladministration_St._Johannes_Maria_Vianney" title="Apostolische Personaladministration St. Johannes Maria Vianney">Apostolische Personaladministration</a></li></ul>
<p>Den Partikularkirchen ähnlich, aber nicht gleichgestellt sind die als Vorstufe zählenden 8 <a href="Mission_sui_juris" title="Mission sui juris">Missionen sui juris</a> und 5 von Patriarchen abhängige Territorien.
</p><p>Alle Teilkirchen sind in der <a href="Liste_der_r%C3%B6misch-katholischen_Di%C3%B6zesen" title="Liste der römisch-katholischen Diözesen">Liste der römisch-katholischen Diözesen</a> aufgeführt.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Siehe_auch">Siehe auch</h2></div>
<ul><li><a href="Ortskirche" title="Ortskirche">Ortskirche</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Ludger_M%C3%BCller" title="Ludger Müller">Ludger Müller</a>, <a href="Christoph_Ohly" title="Christoph Ohly">Christoph Ohly</a>: <i>Katholisches Kirchenrecht. Ein Studienbuch</i> (= <i><a href="Uni-Taschenb%C3%BCcher" title="Uni-Taschenbücher">UTB</a>.</i> Nr. 4307). Paderborn, Schöningh 2018, ISBN 978-3-8385-4307-9, S. 222.</span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Ludger_M%C3%BCller" title="Ludger Müller">Ludger Müller</a>, <a href="Christoph_Ohly" title="Christoph Ohly">Christoph Ohly</a>: <i>Katholisches Kirchenrecht. Ein Studienbuch</i> (= <i><a href="Uni-Taschenb%C3%BCcher" title="Uni-Taschenbücher">UTB</a>.</i> Nr. 4307). Paderborn, Schöningh 2018, ISBN 978-3-8385-4307-9, S. 222–225.</span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text">Aktualisierung: <a rel="nofollow" class="external free" href="http://www.gcatholic.org/dioceses/">http://www.gcatholic.org/dioceses/</a></span>
</li>
</ol>
<div class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1 navigation-not-searchable normdaten-typ-s" style="border-style: solid; border-width: 1px; clear: left; margin-bottom:1em; margin-top:1em; padding: 0.25em; overflow: hidden; word-break: break-word; word-wrap: break-word;" id="normdaten">
<div style="display: table-cell; vertical-align: middle; width: 100%;">
<div>
Normdaten (Sachbegriff): <a href="Gemeinsame_Normdatei" title="Gemeinsame Normdatei">GND</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://d-nb.info/gnd/4140356-3">4140356-3</a></span> </div>
</div></div></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2024-02-12" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Partikularkirche&oldid=242113508">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>